مهمترین حملات هکری که باید بشناسید
در عصر اطلاعات که امنیت سایبری به یکی از مهمترین دغدغه‌های کاربران و سازمان‌ها تبدیل شده است، حملات هکری به وبسایت‌ها چالشی جدی به شمار می‌روند. این حملات نه تنها می‌توانند به اطلاعات حساس دسترسی پیدا کنند، بلکه قادرند به اعتبار و امنیت کسب‌وکارها آسیب بزنند. این مقاله که توسط "پاشا" تهیه شده است، به بررسی ده نوع از رایج‌ترین حملات هکری به وبسایت‌ها می‌پردازد و روش‌های مقابله با آنها را تشریح می‌کند. در این بخش مقدمه، ما به اهمیت آگاهی از این حملات و آمادگی برای مقابله با آنها تأکید می‌کنیم. با توجه به پیشرفت‌های سریع فناوری و تغییرات مداوم در تاکتیک‌های هکرها، این مقاله سعی دارد تا دیدگاهی به‌روز و کاربردی ارائه دهد تا خوانندگان بتوانند از داده‌ها و منابع خود در برابر تهدیدات سایبری محافظت کنند.

حملات فیشینگ (Phishing):
فیشینگ یکی از رایج‌ترین و مخرب‌ترین حملات هکری است که از طریق ایمیل‌ها، پیام‌های متنی، و حتی تماس‌های تلفنی انجام می‌شود. هکرها با جعل هویت موسسات معتبر، تلاش می‌کنند تا کاربران را فریب دهند و آنها را به وارد کردن اطلاعات شخصی یا مالی در وبسایت‌های جعلی ترغیب کنند. این حملات می‌توانند به سرقت هویت، دسترسی به حساب‌های بانکی، و سایر خسارات مالی منجر شوند. مهندسی اجتماعی کلید اصلی موفقیت در حملات فیشینگ است و هکرها از تکنیک‌های روانشناسی برای ایجاد اعتماد و فوریت استفاده می‌کنند تا قربانیان را به اقدام وادارند.
فیشینگ نه تنها از طریق ایمیل‌های جعلی بلکه از طریق صفحات وب جعلی و حتی پیام‌های متنی انجام می‌شود. مهاجمان با ایجاد صفحات ورود به سیستم که شباهت زیادی به وبسایت‌های واقعی دارند، سعی در کلاهبرداری از کاربران دارند. آنها ممکن است از تکنیک‌هایی مانند تغییر URLهای معتبر به آدرس‌های مشابه با اختلافات جزئی استفاده کنند تا کاربران را فریب دهند.
اولین حملات فیشینگ به اواسط دهه ۱۹۹۰ بازمی‌گردد، زمانی که هکرها به عنوان کارمندان AOL ظاهر شدند و از پیام‌های فوری و ایمیل برای سرقت رمز عبور کاربران استفاده کردند.
راهکارهای امنیتی پیشنهادی:
•  استفاده از فیلترهای ایمیل برای شناسایی و جداسازی ایمیل‌های مشکوک.
•  آموزش کاربران برای تشخیص نشانه‌های فیشینگ و عدم کلیک بر روی لینک‌های مشکوک.
•  استفاده از احراز هویت دو عاملی (2FA) برای محافظت از حساب‌های کاربری.

حملات منع سرویس (DoS و DDoS):
حملات منع سرویس (DoS) و توزیع‌شده منع سرویس (DDoS) با هدف ایجاد اختلال در دسترسی به سرویس‌ها و منابع آنلاین طراحی شده‌اند. در حملات DoS، یک مهاجم تلاش می‌کند تا با ارسال تعداد زیادی درخواست به یک سرور، منابع آن را به طور کامل اشغال کند. حملات DDoS، که نسخه پیشرفته‌تری از DoS هستند، از شبکه‌های بزرگی از کامپیوترهای آلوده به بدافزار (بات‌نت‌ها) برای ایجاد حجم عظیمی از ترافیک استفاده می‌کنند. این حملات می‌توانند سایت‌ها را برای مدت زمان طولانی از کار بیندازند و به اعتبار و اعتماد به نام تجاری آسیب بزنند.
حملات DDoS اغلب با استفاده از شبکه‌های بات‌نت انجام می‌شوند که شامل هزاران کامپیوتر آلوده به بدافزار هستند. این کامپیوترها به صورت همزمان و به دستور یک مهاجم مرکزی، ترافیک سنگینی را به سمت یک سرور هدف میفرستند که می‌تواند منجر به از کار افتادن آن شود.
راهکارهای امنیتی پیشنهادی:
•  پیاده‌سازی محدودیت‌های نرخ برای جلوگیری از ترافیک بیش از حد.
•  استفاده از سرویس‌های تخصصی DDoS محافظتی مانند Cloudflare یا Akamai.
•  تنظیم فایروال‌ها و روترها برای فیلتر کردن ترافیک مشکوک.

حملات تزریق SQL (SQL Injection):
تزریق SQL یکی از خطرناک‌ترین حملات به پایگاه‌های داده‌ای است که در آن، هکرها از نقص‌های امنیتی در برنامه‌های کاربردی وب برای اجرای دستورات SQL مخرب استفاده می‌کنند. این حملات می‌توانند به سرقت، تغییر یا حذف داده‌ها منجر شوند و حتی امکان دسترسی به سایر بخش‌های سرور را فراهم کنند. تزریق SQL به دلیل توانایی آن در دور زدن اقدامات امنیتی و ایجاد تغییرات گسترده، به عنوان یکی از مهمترین تهدیدات امنیتی شناخته می‌شود.
در حملات تزریق SQL، مهاجمان می‌توانند از طریق فرم‌های وب، دستورات SQL را وارد کنند که این امر به آنها اجازه می‌دهد تا داده‌های حساس را بخوانند، تغییر دهند یا حذف کنند. این نوع حملات می‌توانند به سرقت اطلاعات کاربران، تغییر سطوح دسترسی یا حتی اجرای کد مخرب منجر شوند.
در گذشته شرکت‌های بزرگی مانند Target، Yahoo، Zappos، Equifax، Epic Games، TalkTalk، LinkedIn و Sony Pictures همگی توسط مجرمان سایبری با استفاده از تزریق SQL هک شده‌اند.
یکی از مهمترین خبرهای مربوط به حملات تزریق SQL، حمله به شرکت Accellion بود که گمان می‌رود توسط هکرهایی با ارتباط با گروه‌های جرایم مالی FIN11 و گروه باج‌افزار Clop انجام شده است. این حمله نشان‌دهنده خطرات جدی است که از آسیب‌پذیری‌های پایگاه داده‌ها ناشی می‌شود.
راهکارهای امنیتی پیشنهادی:
•  استفاده از Prepared Statements و ORMها برای جلوگیری از تزریق کد.
•  اعتبارسنجی ورودی‌های کاربر و اجتناب از استفاده مستقیم از ورودی‌ها در کوئری‌های SQL.
•  محدود کردن دسترسی‌های پایگاه داده و استفاده از اصل کمترین امتیاز.

حملات اسکریپت بین سایتی (XSS):
حملات اسکریپت بین سایتی (XSS) زمانی رخ می‌دهند که هکرها موفق به تزریق کد اسکریپت مخرب به صفحات وب می‌شوند. این کد مخرب می‌تواند بدون اطلاع کاربر اجرا شود و به سرقت اطلاعات حساس مانند کوکی‌ها، توکن‌های جلسه، و داده‌های فرم‌ها منجر شود. XSS به هکرها امکان می‌دهد تا رفتار کاربران را ردیابی کنند، حملات فیشینگ پیچیده‌تری انجام دهند و حتی کنترل کاملی بر حساب‌های کاربری به دست آورند.
حملات XSS می‌توانند به ایجاد حملات فیشینگ پیچیده‌تر یا سرقت اطلاعات از طریق اسکریپت‌هایی که به نظر بی‌ضرر می‌آیند، منجر شوند. این اسکریپت‌ها می‌توانند به صورت مخفیانه در پس‌زمینه اجرا شوند و به مهاجمان اجازه دهند تا اطلاعات کاربران را بدون آگاهی آنها جمع‌آوری کنند.
راهکارهای امنیتی پیشنهادی:
•  اعتبارسنجی و خنثی‌سازی ورودی‌های کاربر برای جلوگیری از اجرای اسکریپت‌های مخرب.
•  استفاده از سیاست‌های امنیتی محتوا (CSP) برای محدود کردن منابعی که می‌توانند اسکریپت اجرا کنند.
•  استفاده از توکن‌های ضد CSRF برای محافظت از فرم‌ها.

حملات مرد میانی (MITM):
حملات مرد میانی (MITM) زمانی اتفاق می‌افتند که یک مهاجم می‌تواند ارتباط بین دو طرف را بدون اطلاع آنها مختل کند. این حملات معمولاً در شبکه‌های ناامن یا از طریق نقص‌های امنیتی در پروتکل‌های ارتباطی رخ می‌دهند. MITM به هکرها اجازه می‌دهد تا داده‌های در حال انتقال را شنود کنند، داده‌ها را دستکاری کنند یا حتی اطلاعات را به سرقت ببرند. این حملات به ویژه برای داده‌هایی که از طریق شبکه‌های Wi-Fi عمومی منتقل می‌شوند، خطرناک هستند.
در حملات MITM، مهاجمان می‌توانند از طریق نصب نرم‌افزارهای مخرب یا استفاده از تکنیک‌هایی مانند ARP Spoofing برای دستکاری جریان داده‌ها وارد عمل شوند. این حملات می‌توانند به سرقت اطلاعات محرمانه یا دستکاری تراکنش‌های مالی منجر شوند.
راهکارهای امنیتی پیشنهادی:
•  استفاده از پروتکل‌های رمزنگاری شده مانند HTTPS برای امن کردن ارتباطات.
•  استفاده از گواهی‌های SSL/TLS معتبر برای وبسایت‌ها.
•  آموزش کاربران برای تشخیص وبسایت‌های ناامن و هشدارهای گواهی.

حملات با استفاده از باج‌افزارها (Ransomware):
باج‌افزارها نوعی بدافزار هستند که داده‌های کاربران را رمزگذاری می‌کنند و برای بازگرداندن دسترسی، درخواست پول (معمولاً به صورت ارزهای دیجیتال) می‌کنند. این حملات می‌توانند از طریق ایمیل‌های فیشینگ، دانلودهای آلوده، یا حتی از طریق شبکه‌های داخلی گسترش یابند. باج‌افزارها می‌توانند به سرعت تمام سیستم‌های یک سازمان را فلج کنند و خسارات مالی و اعتباری قابل توجهی به بار آورند.
باج‌افزارها می‌توانند از طریق آسیب‌پذیری‌های امنیتی در نرم‌افزارها یا سیستم‌های عامل وارد شوند و به سرعت در شبکه‌های داخلی گسترش یابند. این حملات می‌توانند به قفل شدن فایل‌های حیاتی و اختلال در عملیات کسب‌وکار منجر شوند.
یکی از مهمترین حملات باج‌افزاری، حمله به زیرساخت‌های نفتی ایران بود که در سال 1391 رخ داد و موجب قطع سرور اصلی وزارت نفت و چهار شرکت اصلی آن شد.
راهکارهای امنیتی پیشنهادی:
•  پشتیبان‌گیری منظم و مطمئن از داده‌ها برای جلوگیری از «از دست رفتن اطلاعات».
•  بروزرسانی مداوم سیستم‌ها و نرم‌افزارها برای بستن آسیب‌پذیری‌ها.
•  استفاده از نرم‌افزارهای ضد بدافزار و فایروال‌ها برای شناسایی و جلوگیری از تهدیدات.

حملات استراق سمع (Eavesdropping Attacks):
حملات استراق سمع به موقعیت‌هایی اشاره دارند که در آن هکرها به صورت مخفیانه به داده‌های در حال انتقال بین دو طرف دسترسی پیدا می‌کنند. این نوع حملات معمولاً در شبکه‌های ناامن رخ می‌دهند، جایی که داده‌ها به صورت رمزنگاری نشده منتقل می‌شوند و هکرها می‌توانند به راحتی اطلاعات حساس را شنود کنند. استراق سمع می‌تواند شامل شنود مکالمات، خواندن پیام‌های متنی و ایمیل‌ها، و حتی دسترسی به فایل‌های انتقالی باشد. این حملات برای داده‌هایی که از طریق شبکه‌های Wi-Fi عمومی یا سایر شبکه‌های نامطمئن منتقل می‌شوند، بسیار خطرناک هستند.
استراق سمع می‌تواند از طریق نصب نرم‌افزارهای جاسوسی یا استفاده از تجهیزات شنود پیشرفته انجام شود. هکرها می‌توانند به اطلاعاتی که از طریق شبکه‌های نامطمئن منتقل می‌شوند دسترسی پیدا کنند و از آنها برای اهداف مخرب استفاده کنند.
راهکارهای امنیتی پیشنهادی:
•  استفاده از VPN برای رمزنگاری ترافیک در شبکه‌های عمومی.
•  اطمینان از اینکه شبکه‌های بی‌سیم از رمزنگاری WPA2 یا WPA3 استفاده می‌کنند.
•  جلوگیری از ارسال اطلاعات حساس از طریق شبکه‌های ناامن.

حملات Brute Force:
حملات Brute Force به تلاش‌های مکرر برای ورود به یک سیستم با استفاده از ترکیبات مختلف نام کاربری و رمز عبور اشاره دارند. هکرها از نرم‌افزارهای خودکار برای امتحان کردن هزاران یا حتی میلیون‌ها ترکیب ممکن استفاده می‌کنند تا به حساب‌های کاربری دسترسی پیدا کنند. این نوع حملات می‌توانند به ویژه در مقابل سیستم‌هایی که از سیاست‌های رمز عبور ضعیف استفاده می‌کنند یا محدودیت‌هایی برای تعداد تلاش‌های ناموفق ورود ندارند، مؤثر باشند.
حملات Brute Force می‌توانند با استفاده از دیکشنری‌های بزرگ کلمات و الگوریتم‌های پیچیده برای حدس زدن رمزهای عبور انجام شوند. این حملات اغلب به صورت خودکار و با استفاده از ابزارهای هک مخصوص انجام می‌شوند و می‌توانند به دسترسی به حساب‌های کاربری حساس منجر شوند.
راهکارهای امنیتی پیشنهادی:
•  استفاده از رمزهای عبور پیچیده و منحصربه‌فرد.
•  محدود کردن تعداد تلاش‌های ورود ناموفق
•  استفاده از احراز هویت دو عاملی برای افزایش امنیت.

حمله تزریق کد (Code Injection):
حملات تزریق کد زمانی رخ می‌دهند که هکرها موفق به تزریق کد مخرب به یک برنامه کاربردی وب می‌شوند. این کد می‌تواند به صورت اسکریپت‌های جاوااسکریپت، دستورات SQL، یا حتی کدهای سرور-ساید باشد. تزریق کد می‌تواند به اجرای دستورات مخرب، دسترسی به داده‌های حساس، و تغییر رفتار برنامه‌های کاربردی منجر شود. این حملات نشان‌دهنده نیاز به بررسی دقیق ورودی‌های کاربر و اعمال سیاست‌های امنیتی سختگیرانه در برنامه‌های کاربردی وب هستند.
تزریق کد می‌تواند به صورت تزریق اسکریپت‌های مخرب به وبسایت‌ها یا حتی تزریق کد به نرم‌افزارهای سرور-ساید انجام شود. این حملات می‌توانند به اجرای دستورات مخرب در سرورها و دسترسی به داده‌های حساس منجر شوند.
راهکارهای امنیتی پیشنهادی:
•  اعتبارسنجی دقیق ورودی‌های کاربر برای جلوگیری از اجرای کد مخرب.
•  استفاده از ابزارهای امنیتی که کدهای مخرب را شناسایی و خنثی می‌کنند.
•  اجرای برنامه‌ها با کمترین سطح دسترسی لازم برای کاهش خطرات.

حملات Drive-By:
حملات Drive-By بدون نیاز به هیچ گونه تعاملی از سوی کاربر، به نصب بدافزار بر روی دستگاه‌های کاربران منجر می‌شوند. این حملات اغلب از طریق وبسایت‌های آلوده انجام می‌شوند که با استفاده از آسیب‌پذیری‌های مرورگر یا پلاگین‌ها، کد مخرب را اجرا می‌کنند. حملات Drive-By می‌توانند بدون آگاهی کاربر، دستگاه‌ها را به بخشی از شبکه‌های بات‌نت تبدیل کنند یا اطلاعات حساس را سرقت کنند. این حملات بر اهمیت بروزرسانی‌های امنیتی و استفاده از راهکارهای محافظتی پیشرفته تأکید دارند.
حملات Drive-By میتوانند از طریق وبسایت‌های آلوده یا تبلیغات مخرب انجام شوند. این حملات بدون نیاز به هیچ گونه تعاملی از سوی کاربر، به نصب بدافزار بر روی دستگاه‌های کاربران منجر می‌شوند و می‌توانند به سرقت اطلاعات یا آلوده کردن دستگاه‌ها به بدافزارهای دیگر منجر شوند.
راهکارهای امنیتی پیشنهادی:
•  بروزرسانی مرورگرها و پلاگین‌ها برای جلوگیری از استفاده از آسیب‌پذیری‌ها.
•  استفاده از تنظیمات امنیتی بالا در مرورگرها برای جلوگیری از اجرای اسکریپت‌های خودکار.
•  آموزش کاربران برای اجتناب از کلیک بر روی تبلیغات مشکوک یا دانلود فایل‌ها از منابع ناشناخته.

سخن آخر
در پایان می‌توان چند نکته کلیدی و راهکار امنیتی را مورد توجه قرار داد:
1. آگاهی و آموزش: افزایش آگاهی و آموزش کاربران و متخصصان امنیتی در مورد انواع حملات و روش‌های مقابله با آنها از اهمیت بالایی برخوردار است. دانستن نحوه عملکرد حملات می‌تواند در پیشگیری و کاهش خسارات احتمالی مؤثر باشد.
2. بروزرسانی و پچ‌کردن: سیستم‌ها و نرم‌افزارها باید به طور مداوم بروزرسانی شوند تا از آسیب‌پذیری‌های شناخته شده در امان بمانند. پچ‌های امنیتی نقش مهمی در محافظت از سیستم‌ها در برابر حملاتی مانند تزریق SQL و XSS دارند.
3. استفاده از ابزارهای امنیتی: استفاده از فایروال‌ها، سیستم‌های تشخیص و جلوگیری از نفوذ (IDS/IPS)، و راهکارهای امنیتی مبتنی بر هوش مصنوعی می‌تواند در شناسایی و مقابله با حملات به موقع و مؤثر باشد.
4. پشتیبان‌گیری منظم: برای مقابله با حملات باج‌افزار، پشتیبان‌گیری منظم و مطمئن از داده‌ها ضروری است. این امر امکان بازیابی اطلاعات را در صورت حمله فراهم می‌آورد.
5. احتیاط در به اشتراک‌گذاری اطلاعات: کاربران باید در به اشتراک‌گذاری اطلاعات شخصی و محرمانه خود، به ویژه در فضای آنلاین، احتیاط کنند تا از حملات فیشینگ و مرد میانی جلوگیری شود.
6. استفاده از رمزهای عبور قوی و منحصربه‌فرد: برای جلوگیری از حملات Brute Force و سرقت اطلاعات، استفاده از رمزهای عبور قوی و منحصربه‌فرد برای هر سرویس آنلاین توصیه می‌شود.
7. توجه به تهدیدات داخلی: سازمان‌ها باید نسبت به تهدیدات داخلی نیز هوشیار باشند و اقدامات لازم برای جلوگیری از دسترسی‌های غیرمجاز به اطلاعات حساس را اتخاذ کنند.
8. پیاده‌سازی چند عاملی احراز هویت: استفاده از روش‌های احراز هویت چند عاملی می‌تواند امنیت حساب‌های کاربری را در برابر حملات فیشینگ و سرقت اطلاعات افزایش دهد.
9. مانیتورینگ و پاسخ به حوادث: سازمان‌ها باید سیستم‌های مانیتورینگ و پاسخ به حوادث را برای شناسایی سریع حملات و اقدامات فوری در صورت وقوع حمله داشته باشند.
10. همکاری و اشتراک‌گذاری اطلاعات: همکاری و اشتراک‌گذاری اطلاعات بین سازمان‌ها و متخصصان امنیتی می‌تواند در شناسایی و مقابله با تهدیدات جدید مؤثر باشد.