Zero Trust 


تعریف و مفهوم Zero Trust
Zero Trust یک چارچوب امنیتی در حوزه فناوری اطلاعات است که بر اصل «عدم اعتماد پیش‌فرض» استوار است. در این رویکرد، هیچ کاربر، دستگاه، برنامه یا آدرس IP even اگر در داخل شبکه سازمان قرار داشته باشد به‌صورت پیش‌فرض قابل اعتماد تلقی نمی‌شود. دسترسی به هر منبع، صرف‌نظر از موقعیت جغرافیایی یا محل اتصال، تنها پس از احراز هویت، تأیید هویت و ارزیابی مستمر مجاز خواهد بود.

در مدل Zero Trust، فرض بنیادین این است که هر درخواست دسترسی می‌تواند بالقوه یک تهدید باشد تا زمانی که خلاف آن با شواهد معتبر و قابل راستی‌آزمایی اثبات شود. این رویکرد در پاسخ به محدودیت‌های مدل‌های امنیتی سنتی شکل گرفت؛ مدل‌هایی که عمدتاً بر ایجاد یک محیط امن پیرامونی (Perimeter Based Security) تمرکز داشتند و پس از ورود کاربر به شبکه داخلی، سطح بالایی از اعتماد را برای او در نظر می‌گرفتند.

برخلاف رویکردهای سنتی، Zero Trust بر سه اصل کلیدی تأکید دارد:
1. احراز هویت و مجوزدهی صریح برای هر درخواست دسترسی
2. اعمال حداقل سطح دسترسی موردنیاز (Least Privilege Access)
3. نظارت و ارزیابی مستمر رفتار کاربران و دستگاه‌ها

در این چارچوب، هویت دیجیتال به عنوان محور اصلی تصمیم‌گیری امنیتی در نظر گرفته می‌شود و سیاست‌های دسترسی بر اساس عوامل متعددی مانند وضعیت دستگاه، موقعیت مکانی، سطح ریسک، نوع داده و رفتار کاربر تعیین می‌گردد.

در مجموع، Zero Trust یک تغییر بنیادین در نگرش امنیتی سازمان‌ها محسوب می‌شود که تمرکز آن از «اعتماد به محیط داخلی شبکه» به «اعتبارسنجی مداوم هر تعامل» منتقل شده است و هدف نهایی آن کاهش سطح حمله، محدودسازی نفوذ احتمالی و افزایش تاب‌آوری سایبری سازمان‌ها است.


تاریخچه شکل‌گیری مدل Zero Trust
مفهوم Zero Trust در پاسخ به تحول بنیادین زیرساخت‌های فناوری اطلاعات و افزایش پیچیدگی تهدیدات سایبری شکل گرفت. در دهه‌های گذشته، مدل غالب امنیت شبکه مبتنی بر ایجاد یک «مرز امن» پیرامون سازمان بود؛ بدین معنا که اگر کاربر یا دستگاهی وارد شبکه داخلی می‌شد، به‌طور ضمنی مورد اعتماد قرار می‌گرفت. این رویکرد که به امنیت مبتنی بر پیرامون شهرت داشت، در برابر تهدیدات نوین به‌تدریج کارایی خود را از دست داد.

ریشه‌های نظری Zero Trust به سال ۲۰۱۰ بازمی‌گردد؛ زمانی که جان کیندرواگ، تحلیلگر مؤسسه Forrester Research، برای نخستین بار اصطلاح «Zero Trust» را مطرح کرد. وی استدلال نمود که سازمان‌ها نباید هیچ ترافیک شبکه‌ای را چه در داخل و چه در خارج از مرزهای سازمان به‌صورت پیش‌فرض قابل اعتماد تلقی کنند. این دیدگاه، نقطه عطفی در تحول معماری‌های امنیتی محسوب می‌شود.

در سال‌های پس از آن، گسترش رایانش ابری، افزایش استفاده از دستگاه‌های شخصی در محیط کار (BYOD)، رشد دورکاری و توسعه معماری‌های مبتنی بر سرویس، مرزهای سنتی شبکه را عملاً از میان برد. در چنین شرایطی، مدل‌های مبتنی بر اعتماد داخلی دیگر پاسخگوی نیازهای امنیتی سازمان‌ها نبودند و ضرورت گذار به رویکردی هویت‌محور و مبتنی بر اعتبارسنجی مستمر بیش از پیش احساس شد.

یکی از نقاط عطف عملی در تکامل این رویکرد، اجرای پروژه «BeyondCorp» در شرکت Google بود که هدف آن حذف وابستگی به شبکه داخلی به‌عنوان معیار اعتماد و جایگزینی آن با احراز هویت و ارزیابی مستمر کاربران و دستگاه‌ها بود. تجربه موفق این پروژه، به ترویج گسترده‌تر معماری Zero Trust در سطح جهانی انجامید.

در سال ۲۰۲۰، مؤسسه ملی استاندارد و فناوری ایالات متحده، یعنی National Institute of Standards and Technology (NIST)، با انتشار سند راهنمای SP 800_207، چارچوب رسمی معماری Zero Trust را تبیین کرد و تعاریف، مؤلفه‌ها و اصول اجرایی آن را به‌صورت ساختارمند ارائه داد. این اقدام موجب تثبیت جایگاه Zero Trust به‌عنوان یک چارچوب مرجع در حوزه امنیت سایبری شد.

در نهایت، می‌توان گفت شکل‌گیری مدل Zero Trust حاصل همگرایی سه عامل اصلی بوده است: تحول معماری‌های فناوری اطلاعات، افزایش تهدیدات پیشرفته سایبری و ناکارآمدی الگوهای امنیتی سنتی. این مدل امروزه به‌عنوان یکی از رویکردهای راهبردی در طراحی امنیت سازمانی شناخته می‌شود و روند توسعه آن همچنان ادامه دارد.


اصول بنیادین معماری Zero Trust
معماری Zero Trust بر مجموعه‌ای از اصول بنیادین استوار است که هدف آن‌ها حذف اعتماد پیش‌فرض و جایگزینی آن با اعتبارسنجی مستمر و کنترل دقیق دسترسی است. این اصول چارچوب تصمیم‌گیری امنیتی را از سطح شبکه به سطح هویت، رفتار و زمینه (Context) منتقل می‌کنند و رویکردی پویا و مبتنی بر ریسک را جایگزین مدل‌های سنتی می‌سازند.

مهم‌ترین اصول بنیادین این معماری عبارت‌اند از:
۱. عدم اعتماد پیش‌فرض (Never Trust, Always Verify)
در این اصل، هیچ کاربر، دستگاه، سرویس یا جریان داده‌ای even در داخل شبکه سازمان به‌صورت پیش‌فرض مورد اعتماد قرار نمی‌گیرد. هر درخواست دسترسی باید پیش از اعطا، به‌طور کامل احراز هویت و اعتبارسنجی شود. اعتماد یک وضعیت دائمی نیست، بلکه نتیجه ارزیابی لحظه‌ای شرایط امنیتی است.

۲. احراز هویت و مجوزدهی صریح برای هر درخواست
هر دسترسی باید بر اساس هویت تأییدشده، سطح ریسک، وضعیت امنیتی دستگاه، موقعیت مکانی و سایر شاخص‌های زمینه‌ای ارزیابی شود. تصمیم‌گیری درباره دسترسی به منابع، فرآیندی پویا و مبتنی بر سیاست‌های از پیش تعریف‌شده است.

۳. اعمال اصل حداقل سطح دسترسی (Least Privilege Access)
کاربران و سرویس‌ها تنها به میزان حداقلی از دسترسی که برای انجام وظایف خود نیاز دارند، مجاز هستند. این اصل با کاهش سطح دسترسی غیرضروری، دامنه تأثیر حملات احتمالی را محدود می‌سازد و از گسترش جانبی تهدید در شبکه جلوگیری می‌کند.

۴. فرض وقوع نفوذ (Assume Breach)
در معماری Zero Trust، سازمان باید همواره احتمال نفوذ را در نظر بگیرد. بر این اساس، ساختار شبکه و سیاست‌های دسترسی به‌گونه‌ای طراحی می‌شوند که حتی در صورت رخداد نفوذ، امکان گسترش آن به حداقل برسد. ریزبخش‌بندی شبکه و تفکیک منابع از ابزارهای تحقق این اصل هستند.

۵. نظارت و اعتبارسنجی مستمر
اعتماد در Zero Trust ایستا نیست؛ بلکه به‌صورت مستمر مورد بازبینی قرار می‌گیرد. رفتار کاربران، سلامت دستگاه‌ها و الگوهای دسترسی به‌طور مداوم پایش می‌شوند تا هرگونه فعالیت غیرعادی یا پرریسک شناسایی و کنترل شود.

۶. تصمیم‌گیری مبتنی بر داده و تحلیل ریسک
سیاست‌های دسترسی بر پایه تحلیل داده‌های امنیتی، ارزیابی ریسک لحظه‌ای و بهره‌گیری از ابزارهای تحلیل رفتار طراحی می‌شوند. این رویکرد امکان واکنش سریع و هوشمندانه به تهدیدات را فراهم می‌کند.

۷. تمرکز بر حفاظت از داده‌ها
در Zero Trust، داده‌ها مهم‌ترین دارایی سازمان محسوب می‌شوند. بنابراین کنترل دسترسی، رمزنگاری، طبقه‌بندی اطلاعات و سیاست‌های محافظتی باید به‌گونه‌ای طراحی شوند که امنیت داده‌ها در هر محیطی اعم از داخلی، ابری یا ترکیبی تضمین گردد.

در مجموع، اصول بنیادین معماری Zero Trust مبتنی بر تغییر نگرش از «اعتماد مبتنی بر موقعیت شبکه» به «اعتماد مبتنی بر هویت و زمینه» است. این اصول چارچوبی منسجم برای طراحی امنیتی فراهم می‌کنند که با واقعیت‌های فناوری‌های نوین و تهدیدات پیشرفته سازگار است.

مؤلفه‌های اصلی چارچوب Zero Trust
چارچوب Zero Trust از مجموعه‌ای از مؤلفه‌های فنی و مدیریتی تشکیل شده است که به‌صورت یکپارچه عمل می‌کنند تا اصل «عدم اعتماد پیش‌فرض» را در سراسر زیرساخت سازمان اجرا نمایند. این مؤلفه‌ها در اسناد راهبردی از جمله راهنمای SP 800_207 منتشرشده توسط National Institute of Standards and Technology تبیین شده‌اند و مبنای طراحی معماری‌های مدرن امنیتی را تشکیل می‌دهند.

مهم‌ترین مؤلفه‌های این چارچوب عبارت‌اند از:
۱. مدیریت هویت و دسترسی (Identity and Access Management)
هویت دیجیتال، محور اصلی تصمیم‌گیری در Zero Trust است. سامانه‌های مدیریت هویت وظیفه احراز هویت دقیق کاربران، سرویس‌ها و دستگاه‌ها را بر عهده دارند. بهره‌گیری از احراز هویت چندعاملی (MFA)، مدیریت چرخه عمر هویت و اعمال سیاست‌های دسترسی مبتنی بر نقش یا ویژگی از اجزای کلیدی این مؤلفه محسوب می‌شود.

۲. موتور سیاست‌گذاری و تصمیم‌گیری (Policy Engine)
این مؤلفه مسئول ارزیابی هر درخواست دسترسی بر اساس سیاست‌های امنیتی تعریف‌شده است. تصمیم‌گیری درباره اعطا یا رد دسترسی با در نظر گرفتن شاخص‌هایی نظیر سطح ریسک، وضعیت دستگاه، حساسیت داده و رفتار کاربر انجام می‌شود. این فرآیند به‌صورت پویا و لحظه‌ای صورت می‌گیرد.

۳. نقطه اعمال سیاست (Policy Enforcement Point)
پس از تصمیم‌گیری، نقطه اعمال سیاست مسئول اجرای آن است. این مؤلفه می‌تواند در قالب دروازه‌های دسترسی، پراکسی‌ها یا کنترل‌کننده‌های شبکه پیاده‌سازی شود و تضمین می‌کند که تنها درخواست‌های مجاز به منابع دسترسی پیدا کنند.

۴. مدیریت وضعیت و سلامت دستگاه‌ها (Device Security & Posture Assessment)
در Zero Trust، صرف احراز هویت کاربر کافی نیست؛ بلکه وضعیت امنیتی دستگاه نیز باید ارزیابی شود. بررسی به‌روزبودن سیستم‌عامل، فعال بودن ابزارهای امنیتی و انطباق با سیاست‌های سازمان از جمله شاخص‌های این ارزیابی است.

۵. ریزبخش‌بندی شبکه (Micro Segmentation)
به‌منظور کاهش دامنه نفوذ احتمالی، منابع شبکه به بخش‌های کوچک و مستقل تقسیم می‌شوند. این اقدام مانع از حرکت جانبی مهاجم در صورت وقوع نفوذ شده و کنترل دقیق‌تری بر جریان ترافیک داخلی ایجاد می‌کند.

۶. پایش و تحلیل مستمر (Continuous Monitoring & Analytics)
نظارت دائمی بر فعالیت کاربران، دستگاه‌ها و ترافیک شبکه از ارکان اصلی Zero Trust است. تحلیل داده‌های رفتاری و ثبت رویدادهای امنیتی امکان شناسایی سریع فعالیت‌های غیرعادی و واکنش مؤثر به تهدیدات را فراهم می‌سازد.

۷. حفاظت از داده‌ها (Data Protection)
کنترل دسترسی به داده‌ها، رمزنگاری اطلاعات در حال انتقال و در حالت ذخیره‌شده، طبقه‌بندی داده‌ها و اعمال سیاست‌های جلوگیری از نشت اطلاعات از جمله عناصر اساسی این مؤلفه هستند. تمرکز نهایی Zero Trust بر صیانت از دارایی‌های اطلاعاتی سازمان است.

۸. مدیریت و پاسخ‌گویی به رویدادها (Incident Response Integration)
چارچوب Zero Trust باید با فرآیندهای مدیریت رویدادهای امنیتی یکپارچه باشد تا در صورت شناسایی رفتار مشکوک، بتواند به‌صورت خودکار سطح دسترسی را کاهش داده یا اتصال را قطع کند.

در مجموع، مؤلفه‌های اصلی Zero Trust یک ساختار لایه‌مند و هماهنگ را تشکیل می‌دهند که هدف آن ایجاد یک محیط امنیتی پویا، مبتنی بر هویت و مقاوم در برابر تهدیدات پیچیده است. اجرای مؤثر این مؤلفه‌ها مستلزم هم‌افزایی فناوری، سیاست‌گذاری و مدیریت راهبردی در سطح سازمانی است.


تفاوت Zero Trust با مدل‌های امنیتی سنتی
مدل Zero Trust در مقایسه با الگوهای سنتی امنیت شبکه، تغییر بنیادینی در منطق اعتماد، نحوه کنترل دسترسی و معماری دفاعی ایجاد می‌کند. در حالی‌که مدل‌های سنتی عمدتاً بر ایجاد یک مرز حفاظتی پیرامون شبکه سازمان تمرکز دارند، Zero Trust بر اعتبارسنجی مداوم هر تعامل و هر درخواست دسترسی استوار است.

تفاوت‌های اصلی این دو رویکرد را می‌توان در ابعاد زیر تبیین کرد:
۱. مبنای اعتماد
در مدل‌های سنتی، اعتماد بر اساس موقعیت مکانی کاربر یا دستگاه تعیین می‌شود؛ به این معنا که اگر کاربر در داخل شبکه سازمان قرار داشته باشد، سطحی از اعتماد به او اعطا می‌گردد. این رویکرد که به «امنیت مبتنی بر پیرامون» شناخته می‌شود، فرض می‌کند تهدیدات عمدتاً از خارج شبکه منشأ می‌گیرند.

در مقابل، Zero Trust هیچ‌گونه اعتماد پیش‌فرضی even در داخل شبکه قائل نیست. هر درخواست دسترسی باید به‌صورت مستقل و بر مبنای هویت، زمینه و سطح ریسک ارزیابی شود.

۲. شیوه کنترل دسترسی
در معماری‌های سنتی، پس از احراز هویت اولیه، کاربر معمولاً به بخش گسترده‌ای از منابع داخلی دسترسی می‌یابد. این امر در صورت وقوع نفوذ، امکان حرکت جانبی مهاجم را افزایش می‌دهد.
در Zero Trust، اصل «حداقل سطح دسترسی» اجرا می‌شود؛ بدین معنا که کاربران و سرویس‌ها تنها به منابع مشخص و ضروری دسترسی دارند و این دسترسی نیز به‌صورت پویا و قابل بازبینی است.

۳. تمرکز امنیتی
مدل‌های سنتی بیشتر بر حفاظت از زیرساخت شبکه و تجهیزات پیرامونی مانند دیوارهای آتش تمرکز دارند. در این رویکرد، شبکه به‌عنوان مرز اصلی امنیت در نظر گرفته می‌شود.
در مقابل، Zero Trust بر هویت دیجیتال، داده‌ها و سیاست‌های دسترسی متمرکز است. شبکه دیگر معیار اصلی اعتماد نیست، بلکه هویت تأییدشده و ارزیابی مستمر ریسک نقش محوری دارند.

۴. نحوه مواجهه با تهدیدات داخلی
در مدل‌های سنتی، تهدیدات داخلی یا نفوذهایی که از طریق دسترسی مجاز صورت می‌گیرند، به‌سختی شناسایی می‌شوند؛ زیرا فرض بر قابل اعتماد بودن محیط داخلی است.
اما Zero Trust با اصل «فرض وقوع نفوذ» طراحی می‌شود و همواره احتمال حضور مهاجم در شبکه را در نظر می‌گیرد. بنابراین، پایش مستمر و ریزبخش‌بندی شبکه برای محدودسازی دامنه آسیب به کار گرفته می‌شود.

۵. سازگاری با فناوری‌های نوین
مدل‌های امنیتی سنتی در محیط‌های ابری، دورکاری گسترده و زیرساخت‌های ترکیبی با چالش مواجه می‌شوند؛ زیرا مرز مشخصی برای شبکه وجود ندارد.
در مقابل، Zero Trust به‌گونه‌ای طراحی شده است که مستقل از موقعیت فیزیکی کاربر یا منبع عمل کند و در محیط‌های ابری، چندابری و سازمان‌های توزیع‌شده کارایی بالایی داشته باشد.

تفاوت اساسی میان Zero Trust و مدل‌های امنیتی سنتی در انتقال محور اعتماد از «موقعیت شبکه» به «هویت و زمینه» نهفته است. Zero Trust رویکردی پویا، داده‌محور و مبتنی بر ارزیابی مستمر ارائه می‌دهد، در حالی‌که مدل‌های سنتی بر ساختارهای ایستا و اعتماد ضمنی به محیط داخلی تکیه دارند. این تغییر پارادایم، پاسخی راهبردی به پیچیدگی روزافزون تهدیدات سایبری و تحول زیرساخت‌های فناوری اطلاعات محسوب می‌شود.


نقش احراز هویت و کنترل دسترسی در Zero Trust
در معماری Zero Trust، احراز هویت و کنترل دسترسی نه‌تنها یک لایه حفاظتی، بلکه هسته اصلی تصمیم‌گیری امنیتی محسوب می‌شوند. برخلاف مدل‌های سنتی که پس از ورود کاربر به شبکه سطحی از اعتماد ضمنی ایجاد می‌کنند، در Zero Trust هر درخواست دسترسی به‌صورت مستقل، دقیق و مبتنی بر سیاست‌های پویا ارزیابی می‌شود.

احراز هویت به‌عنوان نقطه آغاز اعتماد مشروط
در این چارچوب، هیچ کاربر یا دستگاهی بدون احراز هویت معتبر امکان تعامل با منابع سازمانی را ندارد. احراز هویت صرفاً به معنای وارد کردن نام کاربری و گذرواژه نیست، بلکه شامل مجموعه‌ای از سازوکارهای چندلایه نظیر احراز هویت چندعاملی (MFA)، گواهی‌های دیجیتال، توکن‌های امنیتی و ارزیابی وضعیت دستگاه است.

هدف از این فرآیند، اطمینان از این موضوع است که هویت ادعاشده با هویت واقعی منطبق بوده و شرایط امنیتی لازم برای دسترسی برقرار است. در Zero Trust، احراز هویت یک رویداد یک‌باره نیست، بلکه ممکن است در طول نشست کاری و بر اساس تغییر سطح ریسک مجدداً انجام شود.

کنترل دسترسی مبتنی بر سیاست‌های پویا
پس از احراز هویت، مرحله کنترل دسترسی آغاز می‌شود. در این مرحله، سیستم بر اساس سیاست‌های از پیش تعریف‌شده و با در نظر گرفتن عواملی همچون سطح حساسیت داده، نقش کاربر، موقعیت مکانی، نوع دستگاه و رفتار اخیر، تصمیم‌گیری می‌کند که آیا دسترسی اعطا شود یا خیر.

اصل «حداقل سطح دسترسی» در این بخش نقش محوری دارد؛ به این معنا که کاربر تنها به منابع مشخص و ضروری برای انجام وظایف خود دسترسی خواهد داشت. این محدودسازی هدفمند، احتمال سوءاستفاده یا گسترش جانبی تهدید را به حداقل می‌رساند.

پیوند میان احراز هویت، ارزیابی ریسک و نظارت مستمر
در Zero Trust، کنترل دسترسی یک فرآیند ایستا نیست. تصمیم‌های دسترسی به‌صورت مستمر بازبینی می‌شوند و در صورت شناسایی رفتار غیرعادی یا افزایش سطح ریسک، امکان کاهش سطح دسترسی یا قطع اتصال وجود دارد. بدین ترتیب، احراز هویت و کنترل دسترسی با سامانه‌های پایش و تحلیل رفتار یکپارچه عمل می‌کنند.

در مجموع، احراز هویت و کنترل دسترسی در Zero Trust نقش ستون فقرات معماری امنیتی را ایفا می‌کنند. این دو مؤلفه با ایجاد یک سازوکار دقیق، پویا و مبتنی بر ریسک، اطمینان می‌دهند که هیچ دسترسی بدون اعتبارسنجی و ارزیابی مستمر اعطا نشود. چنین رویکردی موجب کاهش سطح حمله، محدودسازی دامنه نفوذ احتمالی و ارتقای سطح تاب‌آوری سایبری سازمان می‌شود.


مدیریت هویت و دسترسی در معماری Zero Trust
در معماری Zero Trust، مدیریت هویت و دسترسی (Identity and Access Management  IAM) به‌عنوان هسته مرکزی تصمیم‌گیری امنیتی شناخته می‌شود. در این رویکرد، هویت دیجیتال جایگزین موقعیت شبکه به‌عنوان مبنای اعتماد می‌گردد و تمامی تعاملات بر اساس اعتبارسنجی دقیق هویت و ارزیابی مستمر شرایط دسترسی مدیریت می‌شوند.

هویت به‌عنوان محور اعتماد مشروط
در Zero Trust، هر کاربر، سرویس، برنامه و حتی دستگاه دارای یک هویت دیجیتال قابل شناسایی و قابل اعتبارسنجی است. این هویت می‌تواند شامل ویژگی‌هایی مانند نقش سازمانی، سطح دسترسی، وضعیت امنیتی دستگاه، موقعیت جغرافیایی و سوابق رفتاری باشد. تصمیم‌گیری درباره اعطای دسترسی نه بر اساس محل اتصال، بلکه بر مبنای این ویژگی‌ها انجام می‌شود.

احراز هویت چندعاملی و تقویت اعتبارسنجی
یکی از ارکان اساسی مدیریت هویت در Zero Trust، استفاده از احراز هویت چندعاملی (MFA) است. این سازوکار با ترکیب عواملی مانند دانش (گذرواژه)، مالکیت (توکن یا تلفن همراه) و ویژگی‌های زیستی (بیومتریک)، احتمال سوءاستفاده از حساب‌های کاربری را به‌طور چشمگیری کاهش می‌دهد.

علاوه بر این، اعتبارسنجی ممکن است به‌صورت تطبیقی و مبتنی بر ریسک انجام شود؛ بدین معنا که در شرایط پرریسک، سطح کنترل‌ها افزایش می‌یابد و ممکن است کاربر ملزم به احراز هویت مجدد شود.

اعمال اصل حداقل سطح دسترسی
مدیریت هویت و دسترسی در Zero Trust مبتنی بر اصل «حداقل سطح دسترسی» طراحی می‌شود. کاربران و سرویس‌ها تنها به منابعی دسترسی دارند که برای انجام وظایف خود به آن نیاز دارند و این دسترسی نیز محدود به بازه زمانی مشخص و دامنه‌ای کنترل‌شده است.

مدل‌های مبتنی بر نقش (RBAC) و مبتنی بر ویژگی (ABAC) از جمله رویکردهای رایج در پیاده‌سازی این اصل هستند. در این چارچوب، سیاست‌های دسترسی به‌صورت پویا و بر اساس ترکیبی از نقش، ویژگی‌ها و سطح ریسک اعمال می‌شوند.

مدیریت چرخه عمر هویت
یکی از ابعاد کلیدی IAM در Zero Trust، مدیریت کامل چرخه عمر هویت است؛ از ایجاد و تخصیص دسترسی اولیه گرفته تا تغییر سطح دسترسی در طول زمان و در نهایت لغو آن هنگام خروج کاربر از سازمان. این فرآیند باید به‌صورت خودکار و هماهنگ با تغییرات ساختاری سازمان انجام شود تا از ایجاد حساب‌های بدون استفاده یا دارای دسترسی بیش از حد جلوگیری گردد.

یکپارچگی با پایش و تحلیل رفتار
در معماری Zero Trust، سامانه‌های مدیریت هویت با ابزارهای پایش و تحلیل رفتار یکپارچه هستند. هرگونه فعالیت غیرعادی، تغییر در الگوی دسترسی یا افزایش سطح ریسک می‌تواند منجر به بازبینی یا تعلیق دسترسی شود. این رویکرد پویا مانع از تبدیل دسترسی مجاز به تهدید بالقوه می‌گردد.

مدیریت هویت و دسترسی در Zero Trust نقشی فراتر از یک سامانه احراز هویت سنتی ایفا می‌کند. این مؤلفه به‌عنوان ستون فقرات معماری امنیتی، فرآیندهای احراز هویت، مجوزدهی، اعمال سیاست و نظارت مستمر را در یک چارچوب منسجم گرد هم می‌آورد. تمرکز بر هویت دیجیتال و ارزیابی مستمر ریسک، امکان کنترل دقیق دسترسی و کاهش چشمگیر سطح حمله را برای سازمان فراهم می‌سازد.

تقسیم‌بندی شبکه و ریزبخش‌بندی در Zero Trust
در معماری Zero Trust، تقسیم‌بندی شبکه و ریزبخش‌بندی (Micro Segmentation) از ابزارهای کلیدی برای تحقق اصل «فرض وقوع نفوذ» و محدودسازی دامنه تهدیدات محسوب می‌شوند. برخلاف رویکردهای سنتی که شبکه داخلی را یک محیط نسبتاً قابل اعتماد تلقی می‌کردند، در Zero Trust ساختار شبکه به‌گونه‌ای طراحی می‌شود که هر بخش به‌صورت مستقل و با سیاست‌های دسترسی مشخص محافظت گردد.

مفهوم تقسیم‌بندی شبکه
تقسیم‌بندی شبکه به معنای جداسازی منطقی یا فیزیکی بخش‌های مختلف زیرساخت سازمانی است. این جداسازی می‌تواند بر اساس نوع کاربری، حساسیت داده‌ها، سطح دسترسی کاربران یا کارکرد سامانه‌ها انجام شود. هدف اصلی از این اقدام، جلوگیری از دسترسی گسترده و غیرضروری میان بخش‌های مختلف شبکه است.

در این چارچوب، ارتباط میان بخش‌ها تنها در صورت وجود مجوز مشخص و بر اساس سیاست‌های امنیتی از پیش تعریف‌شده برقرار می‌شود. به این ترتیب، حتی در صورت نفوذ به یک بخش، امکان گسترش تهدید به سایر بخش‌ها به‌طور قابل توجهی کاهش می‌یابد.

ریزبخش‌بندی (Micro Segmentation)
ریز‌بخش‌بندی گامی فراتر از تقسیم‌بندی سنتی شبکه است. در این رویکرد، کنترل دسترسی نه در سطح شبکه کلان، بلکه در سطح بارهای کاری، ماشین‌های مجازی، کانتینرها یا حتی فرایندهای کاربردی اعمال می‌شود. هر منبع دارای سیاست دسترسی اختصاصی است و تنها ارتباطاتی که به‌صورت صریح مجاز شناخته شده‌اند، برقرار می‌شوند.

این سطح از کنترل دقیق، امکان اعمال اصل «حداقل سطح دسترسی» را در لایه‌های داخلی شبکه فراهم می‌کند و حرکت جانبی مهاجم را به حداقل می‌رساند.

نقش ریزبخش‌بندی در کاهش سطح حمله
یکی از مهم‌ترین مزایای ریزبخش‌بندی، کاهش سطح حمله (Attack Surface) است. با محدودسازی ارتباطات داخلی، مهاجم even در صورت دستیابی به یک نقطه ورود نمی‌تواند به‌راحتی به سایر منابع دسترسی پیدا کند. این امر به‌ویژه در محیط‌های ابری و زیرساخت‌های مجازی‌سازی‌شده اهمیت ویژه‌ای دارد.

پیوند با سیاست‌های پویا و هویت‌محور
در Zero Trust، تقسیم‌بندی و ریزبخش‌بندی صرفاً مبتنی بر آدرس‌های IP یا توپولوژی شبکه نیست، بلکه با سیاست‌های هویت‌محور و مبتنی بر زمینه ترکیب می‌شود. به این معنا که دسترسی میان بخش‌ها بر اساس هویت تأییدشده، سطح ریسک و وضعیت امنیتی دستگاه تعیین می‌گردد، نه صرفاً بر اساس محل استقرار در شبکه.

تقسیم‌بندی شبکه و ریزبخش‌بندی در Zero Trust ابزارهایی راهبردی برای کنترل دقیق جریان ترافیک و محدودسازی دامنه نفوذ هستند. این رویکرد با ایجاد مرزهای امنیتی درون‌سازمانی و اعمال سیاست‌های دسترسی در سطوح خرد، امکان مدیریت تهدیدات پیشرفته و کاهش خسارات ناشی از نفوذ احتمالی را فراهم می‌سازد.


پایش مستمر و اعتبارسنجی مداوم در Zero Trust
در معماری Zero Trust، پایش مستمر و اعتبارسنجی مداوم از ارکان بنیادین حفظ امنیت به‌شمار می‌روند. در این رویکرد، اعتماد یک وضعیت ثابت و دائمی نیست، بلکه نتیجه ارزیابی مستمر رفتار کاربران، وضعیت دستگاه‌ها و شرایط محیطی است. هرگونه تغییر در سطح ریسک می‌تواند منجر به بازنگری در تصمیم‌های دسترسی شود.

مفهوم پایش مستمر
پایش مستمر به معنای نظارت دائمی بر فعالیت‌های کاربران، دستگاه‌ها، برنامه‌ها و جریان ترافیک شبکه است. این نظارت شامل ثبت رویدادها، تحلیل الگوهای رفتاری و شناسایی فعالیت‌های غیرعادی می‌شود. هدف از این فرآیند، کشف سریع تهدیدات، سوءاستفاده‌های احتمالی و انحراف از سیاست‌های امنیتی تعریف‌شده است.

در Zero Trust، داده‌های حاصل از پایش نه‌تنها برای شناسایی تهدید، بلکه برای تغذیه موتور تصمیم‌گیری سیاست‌ها نیز استفاده می‌شوند. بدین ترتیب، امنیت به‌صورت پویا و تطبیقی مدیریت می‌شود.

اعتبارسنجی مداوم هویت و دسترسی
در مدل‌های سنتی، احراز هویت غالباً یک فرآیند یک‌باره در ابتدای نشست کاربری است. اما در Zero Trust، اعتبارسنجی به‌صورت مستمر انجام می‌شود. اگر در طول یک نشست، رفتار کاربر تغییر کند یا سطح ریسک افزایش یابد، سیستم می‌تواند درخواست احراز هویت مجدد نماید یا سطح دسترسی را محدود سازد.

این اعتبارسنجی مداوم می‌تواند بر اساس شاخص‌هایی مانند تغییر موقعیت مکانی، استفاده از دستگاه جدید، دسترسی به منابع حساس یا الگوهای رفتاری غیرعادی فعال شود.

تحلیل رفتار و ارزیابی ریسک
یکی از ابزارهای کلیدی در پایش مستمر، تحلیل رفتار کاربران و موجودیت‌ها (UEBA) است. این تحلیل با بهره‌گیری از داده‌های تاریخی و الگوریتم‌های هوشمند، رفتار عادی را از رفتار مشکوک متمایز می‌کند. در صورت تشخیص ناهنجاری، سطح ریسک افزایش یافته و سیاست‌های کنترلی سخت‌گیرانه‌تری اعمال می‌شوند.

واکنش خودکار به تهدیدات
پایش مستمر در Zero Trust با سازوکارهای پاسخ‌گویی خودکار یکپارچه است. در صورت شناسایی فعالیت پرریسک، سیستم می‌تواند به‌طور خودکار دسترسی را مسدود کند، نشست را خاتمه دهد یا احراز هویت مجدد درخواست نماید. این واکنش سریع، زمان حضور مهاجم در شبکه را به حداقل می‌رساند.

پایش مستمر و اعتبارسنجی مداوم در Zero Trust تضمین می‌کنند که امنیت سازمان وابسته به یک تصمیم اولیه نباشد، بلکه بر اساس ارزیابی دائمی شرایط و رفتارها مدیریت شود. این رویکرد پویا و مبتنی بر ریسک، توان سازمان را در شناسایی سریع تهدیدات، محدودسازی دامنه نفوذ و افزایش تاب‌آوری سایبری به‌طور چشمگیری ارتقا می‌دهد.


مزایا و چالش‌های پیاده‌سازی Zero Trust
پیاده‌سازی معماری Zero Trust می‌تواند سازمان‌ها را در برابر تهدیدات پیچیده و پیشرفته مقاوم‌تر سازد، اما همزمان با چالش‌های فنی، سازمانی و مدیریتی همراه است. شناخت دقیق این مزایا و چالش‌ها، پیش‌نیاز برنامه‌ریزی مؤثر و موفقیت‌آمیز در اجرای این چارچوب است.

مزایای پیاده‌سازی Zero Trust
1. کاهش سطح حمله و محدودسازی نفوذ
با اصل «حداقل سطح دسترسی» و ریزبخش‌بندی شبکه، مهاجم حتی در صورت دستیابی به یک نقطه ورود، قادر به حرکت جانبی یا دسترسی به سایر منابع نیست. این امر سطح حمله را به‌طور قابل توجهی کاهش می‌دهد.

2. پایش و واکنش سریع به تهدیدات
پایش مستمر و اعتبارسنجی مداوم رفتار کاربران و دستگاه‌ها امکان شناسایی تهدیدات و واکنش سریع را فراهم می‌کند. این رویکرد باعث کاهش زمان حضور مهاجم در شبکه و جلوگیری از آسیب گسترده می‌شود.

3. افزایش امنیت داده‌ها و منابع حساس
کنترل دسترسی مبتنی بر هویت و سیاست‌های دقیق، اطمینان می‌دهد که تنها افراد و دستگاه‌های مجاز به داده‌ها و منابع حساس دسترسی دارند. رمزنگاری و طبقه‌بندی داده‌ها، حفاظت از اطلاعات حیاتی را تقویت می‌کند.

4. سازگاری با محیط‌های ابری و دورکاری
Zero Trust مستقل از موقعیت شبکه عمل می‌کند، بنابراین برای سازمان‌هایی که از زیرساخت‌های ابری، چندابری یا دورکاری گسترده استفاده می‌کنند، یک چارچوب امنیتی کارآمد فراهم می‌آورد.

5. تقویت مدیریت هویت و دسترسی
استفاده از احراز هویت چندعاملی، مدیریت چرخه عمر هویت و کنترل‌های تطبیقی، امنیت هویت دیجیتال را به سطحی پیشرفته ارتقا می‌دهد.

چالش‌های پیاده‌سازی Zero Trust
1. پیچیدگی فنی و هزینه پیاده‌سازی
راه‌اندازی سامانه‌های مدیریت هویت، موتورهای سیاست‌گذاری، ابزارهای پایش مستمر و ریزبخش‌بندی شبکه نیازمند سرمایه‌گذاری قابل توجه و دانش فنی پیشرفته است.

2. تغییر فرهنگ سازمانی
پذیرش رویکرد «عدم اعتماد پیش‌فرض» ممکن است با مقاومت کارکنان و واحدهای IT مواجه شود، به ویژه اگر فرآیندهای دسترسی سخت‌گیرانه موجب اختلال در فعالیت‌های روزمره گردد.

3. نیاز به هماهنگی میان ابزارها و سیستم‌ها
اجرای موفق Zero Trust مستلزم یکپارچگی میان سیستم‌های IAM، پایش، تحلیل رفتار، رمزنگاری داده‌ها و زیرساخت شبکه است. هماهنگی میان این مؤلفه‌ها می‌تواند چالشی بزرگ باشد.

4. مدیریت و نگهداری مداوم
به دلیل پایش و اعتبارسنجی مستمر، سیستم‌های Zero Trust نیازمند نگهداری و به‌روزرسانی مداوم هستند تا با تغییرات تهدیدات و زیرساخت‌های سازمان همگام بمانند.

5. پیچیدگی در سیاست‌گذاری دسترسی
تعریف سیاست‌های دقیق مبتنی بر هویت، سطح ریسک، نوع دستگاه و حساسیت داده‌ها می‌تواند زمان‌بر و پیچیده باشد و نیازمند ابزارهای تحلیلی پیشرفته است.

Zero Trust با افزایش تاب‌آوری سایبری، کاهش سطح حمله و حفاظت پیشرفته از داده‌ها، یک چارچوب امنیتی مدرن و مؤثر فراهم می‌کند. با این حال، موفقیت در پیاده‌سازی آن مستلزم مدیریت هوشمند چالش‌های فنی، سازمانی و فرآیندی است. سازمان‌ها باید رویکردی مرحله‌ای و مبتنی بر تحلیل ریسک برای اجرای Zero Trust اتخاذ کنند تا هم مزایای آن تحقق یابد و هم اثرات چالش‌ها به حداقل برسد.


مراحل پیاده‌سازی چارچوب Zero Trust در سازمان‌ها
پیاده‌سازی چارچوب Zero Trust یک فرآیند تدریجی، راهبردی و چندلایه است که نیازمند برنامه‌ریزی دقیق، ارزیابی مستمر و هم‌راستاسازی فناوری با اهداف کسب‌وکار می‌باشد. بر اساس راهنمای معماری ارائه‌شده توسط National Institute of Standards and Technology در سند SP 800_207، سازمان‌ها باید رویکردی مرحله‌ای و مبتنی بر ریسک را در پیش گیرند.

مراحل اصلی پیاده‌سازی به شرح زیر است:
۱. شناسایی و طبقه‌بندی دارایی‌ها
نخستین گام، شناسایی کامل دارایی‌های سازمان شامل داده‌ها، کاربران، دستگاه‌ها، برنامه‌ها و سرویس‌ها است. پس از شناسایی، این دارایی‌ها باید بر اساس میزان حساسیت و اهمیت کسب‌وکاری طبقه‌بندی شوند. این اقدام مبنای طراحی سیاست‌های دسترسی خواهد بود.

۲. ارزیابی وضعیت موجود امنیتی
در این مرحله، زیرساخت فعلی از نظر مدیریت هویت، کنترل دسترسی، پایش امنیتی و معماری شبکه بررسی می‌شود. هدف، شناسایی شکاف‌های امنیتی و تعیین میزان آمادگی سازمان برای گذار به Zero Trust است.

۳. طراحی سیاست‌های دسترسی مبتنی بر ریسک
بر اساس دارایی‌های شناسایی‌شده و تحلیل ریسک، سیاست‌های دسترسی باید تعریف شوند. این سیاست‌ها باید بر اصل حداقل سطح دسترسی، احراز هویت چندعاملی و ارزیابی زمینه‌ای (Context Aware Access) استوار باشند.

۴. تقویت مدیریت هویت و احراز هویت
استقرار یا به‌روزرسانی سامانه‌های مدیریت هویت و دسترسی (IAM)، فعال‌سازی احراز هویت چندعاملی و مدیریت چرخه عمر حساب‌های کاربری از اقدامات کلیدی این مرحله است. هویت دیجیتال باید به محور اصلی تصمیم‌گیری امنیتی تبدیل شود.

۵. پیاده‌سازی ریزبخش‌بندی شبکه
شبکه باید به بخش‌های کوچک‌تر و مستقل تقسیم شود تا از حرکت جانبی تهدیدات جلوگیری گردد. ارتباط میان بخش‌ها تنها بر اساس سیاست‌های صریح و کنترل‌شده مجاز خواهد بود.

۶. استقرار پایش و تحلیل مستمر
سامانه‌های ثبت رویداد، تحلیل رفتار و ارزیابی ریسک باید به‌صورت یکپارچه مستقر شوند. این سامانه‌ها امکان شناسایی فعالیت‌های غیرعادی و واکنش سریع به تهدیدات را فراهم می‌کنند.

۷. اجرای تدریجی و مرحله‌ای
پیاده‌سازی Zero Trust نباید به‌صورت یک‌باره انجام شود. سازمان‌ها باید اجرای این چارچوب را از منابع حیاتی و حساس آغاز کرده و به‌تدریج دامنه آن را گسترش دهند. این رویکرد ریسک اختلال در عملیات جاری را کاهش می‌دهد.

۸. آموزش و مدیریت تغییر
موفقیت Zero Trust تنها به فناوری وابسته نیست، بلکه نیازمند پذیرش فرهنگی در سازمان است. آموزش کارکنان، تبیین اهداف امنیتی و مدیریت صحیح تغییر از عوامل کلیدی در این مرحله محسوب می‌شوند.

۹. ارزیابی و بهبود مستمر
Zero Trust یک پروژه مقطعی نیست، بلکه یک فرآیند مستمر است. سیاست‌ها، ابزارها و کنترل‌ها باید به‌صورت دوره‌ای بازبینی و بر اساس تهدیدات نوظهور و تغییرات سازمانی به‌روزرسانی شوند.

پیاده‌سازی چارچوب Zero Trust مستلزم یک رویکرد ساختاریافته، تدریجی و مبتنی بر تحلیل ریسک است. با اجرای گام‌به‌گام این مراحل و یکپارچه‌سازی فناوری با سیاست‌های سازمانی، می‌توان به سطح بالاتری از امنیت، انعطاف‌پذیری و تاب‌آوری سایبری دست یافت.


کاربرد Zero Trust در محیط‌های ابری و ترکیبی
گسترش رایانش ابری و شکل‌گیری زیرساخت‌های ترکیبی (Hybrid Infrastructure) موجب از میان رفتن مرزهای سنتی شبکه شده است. در چنین محیط‌هایی که منابع میان مراکز داده داخلی و بسترهای ابری توزیع شده‌اند، مدل‌های امنیتی مبتنی بر پیرامون کارایی خود را از دست می‌دهند. معماری Zero Trust با رویکرد هویت‌محور و مبتنی بر اعتبارسنجی مستمر، چارچوبی کارآمد برای تأمین امنیت این محیط‌های پویا فراهم می‌سازد.

۱. حذف وابستگی به مرز شبکه
در محیط‌های ابری، منابع ممکن است در بسترهایی مانند Amazon Web Services، Microsoft Azure یا Google Cloud مستقر باشند. در این شرایط، مفهوم «شبکه داخلی امن» عملاً معنا ندارد. Zero Trust با تمرکز بر هویت کاربر و وضعیت دستگاه، امنیت را مستقل از محل استقرار منبع یا کاربر تضمین می‌کند.

۲. کنترل دسترسی مبتنی بر هویت در سرویس‌های ابری
در معماری Zero Trust، دسترسی به برنامه‌ها و داده‌های ابری بر اساس احراز هویت چندعاملی، ارزیابی ریسک و سیاست‌های پویا اعطا می‌شود. حتی اگر کاربر به یک سرویس ابری متصل باشد، هر درخواست به‌صورت جداگانه اعتبارسنجی می‌گردد. این رویکرد از سوءاستفاده از حساب‌های کاربری و دسترسی‌های بیش از حد جلوگیری می‌کند.

۳. ریزبخش‌بندی در محیط‌های مجازی‌سازی‌شده
محیط‌های ابری و ترکیبی معمولاً شامل ماشین‌های مجازی، کانتینرها و سرویس‌های توزیع‌شده هستند. Zero Trust با اعمال ریزبخش‌بندی در سطح بارهای کاری (Workloads)، ارتباط میان این اجزا را محدود و کنترل می‌کند. این اقدام از حرکت جانبی مهاجم در میان سرویس‌های ابری جلوگیری می‌نماید.

۴. حفاظت از داده‌ها در انتقال و ذخیره‌سازی
در محیط‌های چندابری و ترکیبی، داده‌ها میان زیرساخت‌های مختلف جابه‌جا می‌شوند. Zero Trustبر رمزنگاری داده‌ها در حال انتقال و در حالت ذخیره‌شده، طبقه‌بندی اطلاعات و کنترل دقیق دسترسی تأکید دارد. بدین ترتیب، حتی در صورت نفوذ به یک محیط، داده‌های حساس همچنان محافظت می‌شوند.

۵. پشتیبانی از دورکاری و دسترسی از راه دور
در سازمان‌هایی که کارکنان از مکان‌های مختلف و با دستگاه‌های متنوع به منابع ابری دسترسی دارند، Zero Trust امکان اعتبارسنجی مداوم و ارزیابی وضعیت امنیتی دستگاه را فراهم می‌کند. این امر امنیت دسترسی از راه دور را بدون وابستگی به شبکه خصوصی سنتی تقویت می‌نماید.

۶. مدیریت متمرکز سیاست‌ها در زیرساخت‌های توزیع‌شده
در محیط‌های ترکیبی، هماهنگی سیاست‌های امنیتی میان مراکز داده داخلی و سرویس‌های ابری اهمیت ویژه‌ای دارد. Zero Trust با استفاده از سیاست‌های هویت‌محور و موتورهای تصمیم‌گیری متمرکز، امکان اعمال کنترل یکنواخت و سازگار را در سراسر زیرساخت فراهم می‌آورد.

کاربرد Zero Trust در محیط‌های ابری و ترکیبی، پاسخی راهبردی به چالش‌های امنیتی ناشی از توزیع منابع، دورکاری گسترده و حذف مرزهای سنتی شبکه است. با تمرکز بر هویت دیجیتال، اعتبارسنجی مستمر و کنترل دقیق دسترسی، این معماری امنیتی می‌تواند حفاظت مؤثری از داده‌ها و سرویس‌ها در بسترهای متنوع و پویا فراهم سازد.


آینده معماری امنیتی بر پایه Zero Trust
تحول شتابان فناوری‌های دیجیتال، گسترش رایانش ابری، توسعه اینترنت اشیا، افزایش دورکاری و پیچیده‌تر شدن تهدیدات سایبری، موجب شده است که معماری‌های امنیتی سنتی پاسخگوی نیازهای نوین سازمان‌ها نباشند. در این میان، Zero Trust به‌عنوان یک الگوی راهبردی و آینده‌نگر، نقش محوری در شکل‌دهی به معماری‌های امنیتی نسل جدید ایفا می‌کند.

۱. گذار از پروژه به راهبرد دائمی
در آینده، Zero Trust دیگر به‌عنوان یک پروژه مقطعی تلقی نخواهد شد، بلکه به یک چارچوب راهبردی دائمی در طراحی زیرساخت‌های فناوری اطلاعات تبدیل می‌شود. سازمان‌ها از مرحله پیاده‌سازی اولیه عبور کرده و آن را به‌صورت یک مدل عملیاتی مستمر و تکامل‌یابنده مدیریت خواهند کرد.

۲. همگرایی با هوش مصنوعی و تحلیل پیشرفته داده
پایش مستمر و ارزیابی ریسک در معماری Zero Trust به‌طور فزاینده‌ای با الگوریتم‌های هوش مصنوعی و یادگیری ماشین تلفیق خواهد شد. تحلیل رفتار کاربران و موجودیت‌ها با دقت بالاتر انجام می‌شود و تصمیم‌های دسترسی به‌صورت هوشمند و تطبیقی اتخاذ خواهند شد. این همگرایی موجب کاهش خطای انسانی و افزایش سرعت واکنش به تهدیدات می‌گردد.

۳. تقویت امنیت در محیط‌های چندابری و توزیع‌شده
با گسترش زیرساخت‌های چندابری و ترکیبی، نیاز به مدل‌های امنیتی مستقل از موقعیت شبکه افزایش می‌یابد. Zero Trust با تمرکز بر هویت و سیاست‌های یکپارچه، بستر لازم برای مدیریت امنیت در محیط‌های پراکنده و پیچیده آینده را فراهم می‌کند.

۴. تمرکز بیشتر بر امنیت هویت دیجیتال
در آینده، هویت دیجیتال به مهم‌ترین دارایی امنیتی سازمان‌ها تبدیل خواهد شد. مدیریت چرخه عمر هویت، احراز هویت بدون گذرواژه (Passwordless Authentication) و مدل‌های پیشرفته کنترل دسترسی نقش برجسته‌تری در معماری‌های Zero Trust ایفا خواهند کرد.

۵. خودکارسازی و پاسخ‌گویی آنی به تهدیدات
معماری‌های مبتنی بر Zero Trust به‌سمت خودکارسازی گسترده‌تر حرکت خواهند کرد. در صورت شناسایی رفتار پرریسک، سیستم‌ها به‌صورت خودکار دسترسی را محدود یا قطع خواهند کرد. این قابلیت، زمان حضور مهاجم در شبکه را به حداقل می‌رساند و سطح تاب‌آوری سایبری را افزایش می‌دهد.

۶. تطبیق با چارچوب‌های استاندارد و مقرراتی
انتظار می‌رود استانداردها و چارچوب‌های رسمی امنیت سایبری، از جمله راهنماهای منتشرشده توسط National Institute of Standards and Technology، بیش از پیش بر اصول Zero Trust تأکید کنند. این روند، پذیرش جهانی و یکپارچگی سیاست‌های امنیتی را تسهیل خواهد کرد.

آینده معماری امنیتی بر پایه Zero Trust بر محور هویت، تحلیل هوشمند داده‌ها، خودکارسازی و کنترل دسترسی پویا شکل خواهد گرفت. این رویکرد نه‌تنها پاسخی به تهدیدات پیچیده امروز است، بلکه چارچوبی انعطاف‌پذیر برای مواجهه با چالش‌های امنیتی فردا فراهم می‌آورد. سازمان‌هایی که این تحول پارادایمی را به‌صورت راهبردی و تدریجی بپذیرند، از مزیت رقابتی و سطح بالاتری از تاب‌آوری سایبری برخوردار خواهند شد.